Kenniscarrousel 2: Verrassende nieuwe inzichten en frisse perspectieven

Op dinsdagavond 25 november verzamelden bijna zestig zorgprofessionals, projectleiders, adviseurs en bestuurders zich in Heerlen voor de derde editie van de ZorgConnect-kenniscarrousel. Volgens deelnemers opnieuw een leerzame en nuttige avond met volop gelegenheid om bij te praten of kennis te maken met collega’s uit andere teams en organisaties. In een positieve en collegiale sfeer werden de deelnemers geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen en werd een doorkijkje gegeven naar 2026. Na een enthousiast welkom door Manon Goertz, voorzitter ZorgConnect Zuid-Limburg, en toelichting van het programma door Elvira van Bergen, ging de groep uiteen voor de eerste ronde workshops over actuele projecten. Deelnemers konden in twee rondes kiezen uit: Grip op Capaciteit, Doorstroom Wlz, Nacht en Rust-app, Persoonlijke AI-assistent Inora en het ZELF-programma. Vraag het Inora Bij de workshop over persoonlijke AI-assistent Inora werd flink gediscussieerd over de vraag hoe nieuwe technologie kan bijdragen aan minder werkdruk, meer gezamenlijke taal en betere ondersteuning voor professionals en mantelzorgers. Projectleiders Vivian Heijnen en Joel Arets vertelden hoe Inora helpt om zorgverleners, cliënten en informele zorgverleners beter met elkaar te verbinden en het goede gesprek te ondersteunen. Vanuit een regionale samenwerking tussen meerdere VVT-organisaties is gewerkt aan een gedeelde kennisbasis over ziektebeelden, communicatie, verplegen en verzorgen, die via Inora eenvoudig toegankelijk is. Inora helpt bij informatie zoeken, plannen, activiteiten voorbereiden, communiceren en het begrijpelijk uitleggen van medische informatie. In het ontwikkel- en implementatietraject van 2025 is Inora getest, doorontwikkeld en in gebruik genomen. In 2026 werkt het team onder meer verder aan borging, uitbreiding en verdieping van de kennisbibliotheek. Ketenopstopping voorkomen In de workshop Doorstroom WLZ namen projectleiders Lisette Ars en Nicole Thomas de deelnemers mee in de aanpak richting het verminderen van ketenopstopping in de Wlz en betere benutting van regionale capaciteit. Hoewel de acute doorstroom al voor 80% goed georganiseerd is, blijkt vooral de aansluiting op de reguliere WLZ-keten verbeterpotentieel te hebben. De insteek is de aansluiting tussen grote en kleine aanbieders te verbeteren en cliënten en naasten eerder mee te nemen in woon- en zorgkeuzes. De klantreis die werd gepresenteerd leidde tot veel herkenning én praktische vragen: hoe voorkom je dat mensen te laat of juist te vroeg instromen? Hoe help je families om eerder het goede gesprek te voeren? Hoe maak je naasten bewust dat het gesprek nú al nodig is? Instrumenten zoals een regionaal zorgtoewijzingsvoorschrift, een gezamenlijke sociale kaart en de nieuwe WLZ-klantreis helpen professionals en cliënten om tijdig het gesprek te voeren en passende routes te vinden binnen de complexe zorgketen.” Grip op capaciteit Carmen van der Mark liet in de workshop Grip op Capaciteit Zuid-Limburg zien hoe negen zorgorganisaties gezamenlijk werken aan professioneel capaciteitsmanagement, ondersteund door de software CATO. Sinds 2023 is het programma gegroeid van inzicht creëren via activiteiten- en profielmetingen bij vijf organisaties, tot een regionale aanpak met een toolbox, standaardisatie en een kennisnetwerk waarin organisaties vier keer per jaar data, normen en ervaringen uitwisselen. Centraal staan vier modules: vraag naar werk definiëren, normen bepalen, formatie berekenen en het dienstrooster optimaliseren. Hiermee kunnen organisaties hun zorgvraag, personeelsinzet en roosters systematisch op elkaar afstemmen. De resultaten spreken voor zich: betere formatieberekeningen en optimalisaties in roosters en werkverdeling. De komende periode richt het programma zich op het structureel borgen van deze werkwijze, met een nieuwe versie van de toolbox die wordt gelanceerd tijdens het event Grip op de Limburgse Capaciteit op 4 december 2025. Structurele aandacht voor slaap In de workshop over de Nacht & Rust-app gaven Martijn Steijns en Bianca Miltenburg inzicht in de ontwikkeling, implementatie en borging van de Nacht & Rust-aanpak binnen Zuid-Limburgse zorgorganisaties. Sinds de oprichting van het consortium in 2023 is de app succesvol ontwikkeld, gelanceerd en geïmplementeerd in de psychogeriatrie. In 2025 ligt de focus op borging bij bestaande organisaties en uitbreiding naar twee nieuwe organisaties. Uit evaluaties blijkt dat factoren zoals implementatiestrategie, locatiegrootte, rolverdeling en digivaardigheid bepalend zijn voor het succes. Sinds 2025 krijgt slaap structureel aandacht tijdens artsen- en gedragsvisites, MDO’s en het zorgdossier, met per locatie aangewezen ‘kartrekkers slaap’ en meer betrokkenheid van disciplines zoals ergotherapie en psychologie.” Versterken zelfredzaamheid en eigen regie Tijdens de workshop over het ZELF-programma beschrijft implementatieleider Petra Panis hoe zeven zorgorganisaties in 2025 werken aan de implementatie van reablement via het ZELF-programma. Dat is een scholingstraject dat professionals ondersteunt in het versterken van de zelfredzaamheid en eigen regie van cliënten. Het programma is gebaseerd op het reablement-gedachtegoed. Hierbij gaat het niet meer om zorg overnemen (zorgen voor) maar over zorg ondersteunen (zorgen dat). Dat vraagt om een andere manier van denken en werken en daarvoor is scholing nodig. Het scholingstraject bestaat uit vijf bijeenkomsten plus coaching op de werkvloer. Daarnaast is een train-de-trainer-variant ontwikkeld waarmee organisaties trainers opleiden die parallel hun eigen ZELF-groepen begeleiden, wat moet leiden tot verdere verankering van reablement binnen teams en organisaties. De leerzame avond werd plenair afgesloten door Manon Goertz. In 2026 vinden opnieuw twee kenniscarrousels plaats. Nadere informatie over data en locatie volgt.

Eerstelijnszorgverleners, casemanagers dementie, POH’ers ggz, thuiszorgmedewerkers, psychologen en specialisten ouderengeneeskunde. In grote getalen (150 personen!) waren ze aanwezig bij het symposium Dubbelzorgvragers, op 21 november jl. “Dat toont wel aan dat de behoefte aan meer kennis en aan lijnen verbinden groot is”, vertelt projectleider Anique Driessen. “Want iedereen heeft met onbegrepen en complex gedrag te maken.” Het netwerk Dubbelzorgvragers streeft ernaar onbegrepen en complex gedrag eerder te signaleren, zorgverleners vroegtijdig te verbinden en samen te laten handelen, liefst voordat de situatie in een zorgteam of in de thuissituatie escaleert. “Mensen uit de eerste lijn zien exact dezelfde problematiek als in het verpleeghuis. Zij missen soms de ingang naar: ‘wie kan mij helpen? wanneer schakel ik wie in?’ Met dit congres, en de andere leermiddelen die we inzetten, hopen we hen een helder kompas te bieden.” Drie thema’s die in elkaar grijpen: brein – gedrag – de mens achter de casus Het programma was opgebouwd rond de thema’s brein, gedrag en de mens achter de casus. Janine Collet, specialist ouderenzorg, gaf een toegankelijke én diepgaande inkijk in veroudering, neurobiologie en het brede spectrum aan dementiële beelden. Niet elke vorm van dementie begint immers met vergeetachtigheid, ook gedragsverandering kan een teken zijn. Dat maakt vroeg signaleren complex, zeker bij jongdementie, een groep die veel groter blijkt dan gedacht. GZ-psycholoog Joppe Lieverse illustreerde het effect van ‘kijken door verschillende brillen’ met casuïstiek uit de praktijk. Zijn boodschap aan de hand van pakkende casuïstiek: we kunnen ziekten weliswaar niet genezen, maar wél het leven van cliënten draaglijker en menselijker maken door rustig te analyseren wat we zien en wat iemand werkelijk nodig heeft. Specialisten ouderengeneeskunde Mariëlle Pruppers en Jessica Ruisch zoomden in op wat je niet direct ziet. Informeer naar het levensverhaal van je patiënt, naar wensen qua behandeling, naar doorgemaakte trauma’s waarmee mensen hebben leren omgaan, maar die weer naar boven komen als de hersenfuncties minder worden. Jessica’s voorbeelden over trauma en dementie, waaronder casuïstiek rond weigeren van zorg, raakten een gevoelige snaar bij meerdere aanwezigen. Multidisciplinair expertpanel en rollenspellen: “Het mocht schuren” Nieuw dit jaar was een multidisciplinair expertpanel, bestaande uit alle sprekers, aangevuld met Louis Winants, sociaalpsychiatrisch verpleegkundige i.o., Kim Janssen, wijkverpleegkundige plus en Debby Peeters, verpleegkundig specialist GGZ. Deelnemers konden direct vragen stellen zodra eigen casuïstiek werd herkend. Tijdens de workshop: “Gedraag je!” werd door middel van rollenspel ingezoomd op cliëntgedrag en hoe hiermee om te gaan. Ook de dynamiek tussen hulpverlener, cliënt en steunsysteem werd uitgelicht. Het rollenspel was luchtig en tegelijkertijd soms confronterend en bood inzichten over: hoe ga je als zorgverlener bij iemand binnen? Hoe betrek je een overbelaste mantelzorger? Hoe ga je om met weerstand? Welke rol speelt je eigen karakter in de dynamiek? De zaal deed volop mee in de discussies die volgden. Nieuwe stappen in professionalisering Het symposium is onderdeel van de bredere ambitie om het netwerk Dubbelzorgvragers te professionaliseren. De steun van ZorgConnect maakte het mogelijk om het symposium geaccrediteerd aan te bieden. Een nieuwe module in de leerlijn Dubbelzorgvragers is in de maak, evenals een regionale sociale kaart met een gedragsescalatieladder. Sinds oktober is de nieuwe website www.dubbelzorgvragers.nl live, met informatie over het netwerk en scholingen. Binnenkort is hier het symposium terug te kijken als onderdeel van de leerlijn.”

“Ik kom volgende keer zeker weer”, is een van de vele positieve reacties op de eerste Kenniscarrousel op woensdag 7 mei in Maastricht.  Aan het einde van de sessie gaan alle duimpjes dan ook de lucht in. Drie thema’s kwamen aan bod: Anders kijken is anders doen, Wijkgerichte zorggemeenschappen en informele zorg (WijZo-Inzo) en Regionaal kwaliteitsbeeld. Genoeg stof voor boeiende discussies en levende interacties tussen de deelnemers. Anders kijken is anders doen Manon Goertz en Raymond Braeken van Vivantes vertelden met aanstekelijk enthousiasme hoe hun organisatie, dankzij het project Zorgondersteuning uit 2023 en geïnspireerd door het verhaal van Teun Toebes, anders is gaan kijken en doen. In het project Zorgondersteuning kregen ondersteuners na korte scholingen de kans actief mee te draaien in de zorg bij Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen en welzijnstaken. Vanuit dit project is de vraag ontstaan hoe je een generiek functiehuis zou kunnen ontwikkelen waarin welbevinden meer op de voorgrond staat, dat als vertrekpunt heeft bekwaam=bevoegd én dat gebaseerd is op de kernwaarden lef, passie en samen. Wijkgerichte zorggemeenschappen en informele zorg (WijZO – InZo) WijZo-Inzo is een project uit 2024 dat voortborduurt op projecten uit 2023 en bestond uit diverse deelprojecten gericht op de wereld van de wijkgerichte zorggemeenschappen én informele zorg als de krachtige motor van onze samenleving. De projectleiders lieten via een mini-expositie van visuals en tools zien hoe en waarmee zij aan de slag zijn gegaan en welke resultaten dit heeft opgeleverd, bijv. een gesprekstool in de vorm van een bordspel om de behoeften van cliënten te identificeren, een routekaart van de aanpak waardig verhuizen of het activeringskompas, dat ingezet kan worden om gemeenschappen te activeren om zelfstandig wonende senioren te ondersteunen. Er was volop gelegenheid om vragen te stellen en van die mogelijkheid werd volop gebruik gemaakt. Regionaal kwaliteitsbeeld Vera Gerstel (Envida) en Moud Curvers (Cicero Zorggroep) lichtten toe hoe zij samen met MeanderGroep Zuid-Limburg, Zuyderland, Sevagram en Vivantes werken aan inzicht in (regionale) kwaliteit. Inspiratie hiervoor vormt het landelijke Generiek kompas. Centrale vraag was “Hoe krijgen we als regio grip op alle aspecten van kwaliteit?”. Hiervoor werd gestart met het identificeren van (data)bronnen om kwaliteitsinformatie op te halen binnen de organisaties. Vanuit een uniform format is vervolgens een eerste kwaliteitsbeeld per organisatie gemaakt. Deze kwaliteitsbeelden zijn samengevoegd om gezamenlijke aandachtspunten te identificeren. Zo is er ook direct een lerend netwerk tussen de organisaties ontstaan. Alhoewel er nog geen sprake is van uniformiteit in de (data)bronnen, is er een mooi en stevig fundament gelegd om op verder te bouwen. Volgende Kenniscarrousel op 28 augustus Het was met dank aan het enthousiasme van de sprekers/projectleiders en de energie die zij hebben gestoken in de voorbereiding een geslaagde eerste editie van de Kenniscarrousel.  De volgende editie is op 28 augustus. Eén van de thema’s dan is Praktijkleerversterkers. Meer informatie over de andere thema’s volgt. Houd de agenda op de website in de gaten! Wij begroeten je graag op 28 augustus.