Stepped Care+ aanpak brengt autonomie en werkplezier terug

‘Yes, ik mag weer doen waar ik voor opgeleid ben!’
‘Na deze ontwikkeling ga ik mooi nergens anders werken.’
‘We zijn er nog niet, maar de sfeer is vele malen beter en we werken weer met plezier.’

“Zomaar een paar reacties van zorgprofessionals die werken volgens de Stepped Care+ aanpak. “Stepped Care (getrapte zorg) geeft professionals de ruimte om hun vak weer uit te oefenen”, zegt projectleider en trainer Lianne van Goch. “Het is een manier van werken waarbij het team zo veel mogelijk zorgvragen zelf oplost en pas opschaalt naar een behandelaar, zoals een Huisarts, VS- of de Specialist Ouderenzorg als het echt nodig is.”

Kernteam

Steeds meer ouderenzorgorganisaties in Zuid-Limburg gaan ermee aan de slag, ondersteund door ZorgConnect Zuid-Limburg. Lianne: “Om duurzame verandering in gang te zetten, hebben we een gedegen aanpak ontwikkeld. We starten met een klein kernteam met daarin medewerkers verantwoordelijk voor kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld een manager of teamcoach, een sterke zorgprofessional, een welzijnsmedewerker én iemand die kritisch is of in de weerstand zit. Met dit kernteam kijken we naar het team als geheel. Hoe werkt het nu? Welke patronen zien we? Wie pakt welke rol? Hoe ziet het team eruit en wat zou de ideale situatie zijn? Dat wordt concreet gemaakt in een soort ‘opstelling’ van het team, waarin zichtbaar wordt wie welke rol pakt en hoe de ideale situatie eruit zou moeten zien.”

Duurzame verandering borgen

Pas daarna volgen de leersessies met het bredere team. “Hierin leggen we uit wat Stepped Care is en vertalen het naar de eigen praktijk, met praktische tools. Professionals ontleden hun eigen rol: wat hoort bij mij, wat niet en wanneer schaal ik op. Vervolgens gaan ze daar ook naar handelen. Dat schuurt soms, omdat taken verschuiven en verantwoordelijkheden anders komen te liggen, maar juist daarin zit de ontwikkeling. Belangrijk is natuurlijk dat het niet bij die twee sessies blijft. We leggen de gemaakte afspraken vast in een werkdocument. Dat is de basis voor verder procesbegeleiding op de werkvloer. Dat zorgt voor een blijvende verandering die is geborgd in het dagelijkse werken.”

Positieve impact

Lianne merkt dat Stepped Care een positieve impact heeft op de teams en behandelaren. “Iedereen komt ‘in positie’. Professionals nemen weer regie over hun werk, nemen zelf beslissingen en maken optimaler gebruik van hun kennis en expertise. Mede met de bouwsteen triage lossen teams meer zelf op en voorkomen onnodig opschalen. Dat zorgt voor meer autonomie en eigenaarschap én meer plezier in het werk.” Doordat teams meer zelf oppakken, verschuift ook de rol van behandelaren en specialisten. “Als ik nu gebeld word, dan weet ik dat er ook echt werk voor mij als SO ligt”, aldus een SO. Omdat de SO minder wordt belast met vragen die het team zelf kan oplossen krijgt hij of zij weer ruimte voor complexe casuïstiek en inhoudelijke ondersteuning.” Het is in vertrouwen durven loslaten en dat kost tijd en moeite.

Van onderop bouwen

Stepped care laat zien dat verandering niet begint met een groot systeem, maar met kleine, gerichte stappen op de werkvloer. Door klein te beginnen en het geleerde direct toe te passen en te borgen, ontstaat stap voor stap een manier van werken waarin zorgprofessionals doen waar ze goed in zijn en expertise wordt ingezet waar die het meeste verschil maakt.