“Gun elkaar de bloemen”
“Gun elkaar de bloemen”, dat is volgens Kina Koster misschien wel de kern van succesvolle samenwerking. “Respecteer elkaar, sta open voor nieuwe dingen en leer daarvan. Dan ontstaan mooie dingen en maken we het samen beter.” Samen met collega-bestuurders Trudy Severens (Sevagram) en Karin Veltstra (toen bestuurder van Vivantes) en twee zorginkopers van het Zorgkantoor, is Kina een van de grondleggers van (de voorlopers van) ZorgConnect Zuid-Limburg. 1 januari 2027 neemt ze afscheid.
Waarom samenwerking in de ouderenzorg? “We zagen dat de dubbele vergrijzing toesloeg, het aantal mensen met dementie in rap tempo toenam en natuurlijk dat er steeds minder mensen waren om zorg te verlenen. Om de ouderenzorg toekomstbestendig te maken, moesten we destijds de handen wel ineenslaan”, blikt ze terug. “Als individuele organisatie konden we deze uitdagingen niet oplossen. Vanuit het Zorgkantoor kwamen kwaliteits- en transitiegelden beschikbaar en dat motiveerde enorm om gezamenlijk aan de slag te gaan.”
Voorbij het organisatiebelang leren kijken
Dat betekent niet dat het allemaal vanzelf ging. “Aanvankelijk stond niet iedereen te popelen, daar hebben we echt flink aan moeten trekken. In het begin voelden vooral de grotere organisaties de urgentie van de problemen, terwijl de kleinere daar nog minder last van hadden. Bovendien hadden kleinere zorgorganisaties vaak minder capaciteit beschikbaar om actief deel te nemen aan projecten zodat ze extern moesten inhuren wat, begrijpelijk, een extra drempel opwierp. Daarnaast was er soms sprake van vooroordelen over en weer en de voortdurende uitdaging om juist die projecten te selecteren die regionaal echt het verschil maakten. Hoewel we allemaal hetzelfde doel nastreefden, bleven we in bepaald opzicht concurrenten, bijvoorbeeld op het gebied van personeel. Juist op dat punt hebben we moeten leren dat het veel slimmer is om voorbij het organisatiebelang te kijken en samen naar oplossingen te zoeken. Met de regionale arbeidsmarktaanpak en de flexpool zijn we daarin goed geslaagd.”
Gaandeweg meer vertrouwen
Gaandeweg leerden de deelnemers elkaar beter kennen en ontstond meer begrip voor elkaar. “Het netwerk werd bovendien steeds professioneler georganiseerd. Er werden onafhankelijke programmaleiders aangetrokken en een gezamenlijk kompas ontwikkeld. Belangrijke stap voorwaarts was de objectievere beoordeling van de ingediende projecten wat weer zorgde voor meer transparantie en vertrouwen. Dat is misschien wel de grootste impact van de samenwerking. Je leert elkaar respecteren en begrijpen. En je ontdekt dat je soms meer bereikt door samen op te trekken dan door vast te houden aan je eigen gelijk.”
Spraakgestuurd rapporteren
En dat leverde mooie projecten en resultaten op. Kina noemt onder meer de weerbaarheidstrainingen voor medewerkers, de aanpak van dubbelzorgvragers en reablement waarin Cicero zelf een voortrekkersrol vervult. “Sommige projecten hadden direct succes, andere hadden meer tijd nodig om hun meerwaarde te bewijzen. Maar allemaal droegen ze bij aan kennisdeling en vernieuwing. Soms kwamen we behoorlijke hobbels op de weg tegen en was het lastig om tegen de verdrukking in toch samen verder te gaan.” Kina memoreert in dat verband het project Spraakgestuurd Rapporteren dat dreigde stil te vallen omdat financiering wegviel en waarvoor ze zich persoonlijk sterk heeft gemaakt. “Als Cicero geloofden we in spraakgestuurd rapporteren omdat het tijdwinst en prettig werken oplevert voor medewerkers én betere rapportages. We hebben toen heel bewust gekozen voor het gezamenlijke belang en besloten om het project zelf te financieren. Hoewel jammer genoeg niet alle projectdeelnemers daarin zijn meegegaan, is het project wel voortgezet wat heeft gezorgd voor een doorontwikkeling. Uiteindelijk zijn weer meer organisaties aangehaakt. Spraakgestuurd rapporteren is gemeengoed geworden en daar ben ik best trots op.”
Leren van elkaar
Naast de projecten die positief effect hebben op de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg, ziet Kina het van elkaar leren als grote winst. Zelf leerde ze óók. “Je ziet hoe andere organisaties dingen aanpakken en daar kun je zelf en als organisatie je voordeel mee doen. Zo heeft de samenwerking binnen ZorgConnect Cicero bijvoorbeeld geïnspireerd om innovatie anders te positioneren in de organisatie.”
Een stevige basis voor de toekomst
Kina is ervan overtuigd dat regionale samenwerking in de ouderenzorg een blijvertje is. “Natuurlijk, de huidige financiering loopt eind dit jaar af en dat brengt nieuwe uitdagingen maar zeker ook kansen met zich mee. Het netwerk staat als een huis, we hebben elkaar leren kennen, begrijpen, respecteren en vertrouwen. Dat lijkt mij een stevig fundament voor de toekomt.” Hoewel nog volop wordt nagedacht over hoe samen verder, ziet Kina voor zich dat de samenwerking zich ontwikkelt van projectenorganisatie naar een strategische gesprekspartner voor regionale vraagstukken in de langdurige zorg.
Gun elkaar het succes
Welke boodschap wil ze haar opvolgers meegeven? Over het antwoord op die vraag hoeft Kina niet lang na te denken. “Respecteer elkaar, leer van elkaar en gun elkaar de bloemen. Met andere woorden, gun elkaar het succes en blijf zoeken naar wat verbindt.” Wat hoopt Kina over tien jaar te zien? “Dat is makkelijk: Zuid-Limburg beschikt over een sterke infrastructuur waarin alle ouderen die het nodig hebben kunnen rekenen op goede zorg én een goed leven. Want uiteindelijk draait het niet om zorg alleen. Kwaliteit van leven, welbevinden, dáár doen we het allemaal voor.”
Zelf neemt ze per 1 januari 2027 afscheid als bestuursvoorzitter van Cicero Zorggroep en daarmee ook van het samenwerkingsverband. Wat brengt haar persoonlijke toekomst? “Ik heb eerlijk gezegd nog geen idee” zegt ze. “Ik weet wel vrij zeker dat ik nog geen afscheid van het werkend leven wil nemen. Hoe en waar dat vorm gaat krijgen, dat zie ik tegen die tijd wel.”
