Trots op wat we samen bereikten – dank en fijne feestdagen Het einde van het jaar nadert. Tijd voor bezinning en reflectie, ook op hoe we in 2025 vorm hebben gegeven aan de projecten binnen ZorgConnect Zuid-Limburg. Wat feiten op een rij: * 20 organisaties zijn inmiddels aangehaakt bij ZorgConnect Zuid-Limburg naast uiteraard het Zorgkantoor; * We hebben in 2025 4 implementatieprojecten en 2 ontwikkeltrajecten uitgevoerd én er zijn 2 experimenten van start gegaan; * Er zijn 3 Kenniscarrousels georganiseerd; * We hebben de ZorgConnect website gelanceerd samen met ZorgConnect Noord en Midden-Limburg; * Een nieuw DB-lid (Esther Voeten) en voorzitter zijn gestart; * Projectmatig Creëren heeft een vervolg gekregen met verschillende trainingen, intervisie en een evaluatie; * We hebben gereflecteerd op het netwerk samen met Universiteit Maastricht en de AWO-L. Een hele lijst waar we trots op mogen zijn! Ik wil iedereen die in 2025 direct en indirect een bijdrage heeft geleverd aan de mooie projecten en de netwerkoverstijgende activiteiten heel erg bedanken voor alle inzet. Geniet van de feestdagen en alle goeds voor 2026! Manon Goertz Voorzitter ZorgConnect Zuid-Limburg

Op dinsdagavond 25 november verzamelden bijna zestig zorgprofessionals, projectleiders, adviseurs en bestuurders zich in Heerlen voor de derde editie van de ZorgConnect-kenniscarrousel. Volgens deelnemers opnieuw een leerzame en nuttige avond met volop gelegenheid om bij te praten of kennis te maken met collega’s uit andere teams en organisaties. In een positieve en collegiale sfeer werden de deelnemers geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen en werd een doorkijkje gegeven naar 2026. Na een enthousiast welkom door Manon Goertz, voorzitter ZorgConnect Zuid-Limburg, en toelichting van het programma door Elvira van Bergen, ging de groep uiteen voor de eerste ronde workshops over actuele projecten. Deelnemers konden in twee rondes kiezen uit: Grip op Capaciteit, Doorstroom Wlz, Nacht en Rust-app, Persoonlijke AI-assistent Inora en het ZELF-programma. Vraag het Inora Bij de workshop over persoonlijke AI-assistent Inora werd flink gediscussieerd over de vraag hoe nieuwe technologie kan bijdragen aan minder werkdruk, meer gezamenlijke taal en betere ondersteuning voor professionals en mantelzorgers. Projectleiders Vivian Heijnen en Joel Arets vertelden hoe Inora helpt om zorgverleners, cliënten en informele zorgverleners beter met elkaar te verbinden en het goede gesprek te ondersteunen. Vanuit een regionale samenwerking tussen meerdere VVT-organisaties is gewerkt aan een gedeelde kennisbasis over ziektebeelden, communicatie, verplegen en verzorgen, die via Inora eenvoudig toegankelijk is. Inora helpt bij informatie zoeken, plannen, activiteiten voorbereiden, communiceren en het begrijpelijk uitleggen van medische informatie. In het ontwikkel- en implementatietraject van 2025 is Inora getest, doorontwikkeld en in gebruik genomen. In 2026 werkt het team onder meer verder aan borging, uitbreiding en verdieping van de kennisbibliotheek. Ketenopstopping voorkomen In de workshop Doorstroom WLZ namen projectleiders Lisette Ars en Nicole Thomas de deelnemers mee in de aanpak richting het verminderen van ketenopstopping in de Wlz en betere benutting van regionale capaciteit. Hoewel de acute doorstroom al voor 80% goed georganiseerd is, blijkt vooral de aansluiting op de reguliere WLZ-keten verbeterpotentieel te hebben. De insteek is de aansluiting tussen grote en kleine aanbieders te verbeteren en cliënten en naasten eerder mee te nemen in woon- en zorgkeuzes. De klantreis die werd gepresenteerd leidde tot veel herkenning én praktische vragen: hoe voorkom je dat mensen te laat of juist te vroeg instromen? Hoe help je families om eerder het goede gesprek te voeren? Hoe maak je naasten bewust dat het gesprek nú al nodig is? Instrumenten zoals een regionaal zorgtoewijzingsvoorschrift, een gezamenlijke sociale kaart en de nieuwe WLZ-klantreis helpen professionals en cliënten om tijdig het gesprek te voeren en passende routes te vinden binnen de complexe zorgketen.” Grip op capaciteit Carmen van der Mark liet in de workshop Grip op Capaciteit Zuid-Limburg zien hoe negen zorgorganisaties gezamenlijk werken aan professioneel capaciteitsmanagement, ondersteund door de software CATO. Sinds 2023 is het programma gegroeid van inzicht creëren via activiteiten- en profielmetingen bij vijf organisaties, tot een regionale aanpak met een toolbox, standaardisatie en een kennisnetwerk waarin organisaties vier keer per jaar data, normen en ervaringen uitwisselen. Centraal staan vier modules: vraag naar werk definiëren, normen bepalen, formatie berekenen en het dienstrooster optimaliseren. Hiermee kunnen organisaties hun zorgvraag, personeelsinzet en roosters systematisch op elkaar afstemmen. De resultaten spreken voor zich: betere formatieberekeningen en optimalisaties in roosters en werkverdeling. De komende periode richt het programma zich op het structureel borgen van deze werkwijze, met een nieuwe versie van de toolbox die wordt gelanceerd tijdens het event Grip op de Limburgse Capaciteit op 4 december 2025. Structurele aandacht voor slaap In de workshop over de Nacht & Rust-app gaven Martijn Steijns en Bianca Miltenburg inzicht in de ontwikkeling, implementatie en borging van de Nacht & Rust-aanpak binnen Zuid-Limburgse zorgorganisaties. Sinds de oprichting van het consortium in 2023 is de app succesvol ontwikkeld, gelanceerd en geïmplementeerd in de psychogeriatrie. In 2025 ligt de focus op borging bij bestaande organisaties en uitbreiding naar twee nieuwe organisaties. Uit evaluaties blijkt dat factoren zoals implementatiestrategie, locatiegrootte, rolverdeling en digivaardigheid bepalend zijn voor het succes. Sinds 2025 krijgt slaap structureel aandacht tijdens artsen- en gedragsvisites, MDO’s en het zorgdossier, met per locatie aangewezen ‘kartrekkers slaap’ en meer betrokkenheid van disciplines zoals ergotherapie en psychologie.” Versterken zelfredzaamheid en eigen regie Tijdens de workshop over het ZELF-programma beschrijft implementatieleider Petra Panis hoe zeven zorgorganisaties in 2025 werken aan de implementatie van reablement via het ZELF-programma. Dat is een scholingstraject dat professionals ondersteunt in het versterken van de zelfredzaamheid en eigen regie van cliënten. Het programma is gebaseerd op het reablement-gedachtegoed. Hierbij gaat het niet meer om zorg overnemen (zorgen voor) maar over zorg ondersteunen (zorgen dat). Dat vraagt om een andere manier van denken en werken en daarvoor is scholing nodig. Het scholingstraject bestaat uit vijf bijeenkomsten plus coaching op de werkvloer. Daarnaast is een train-de-trainer-variant ontwikkeld waarmee organisaties trainers opleiden die parallel hun eigen ZELF-groepen begeleiden, wat moet leiden tot verdere verankering van reablement binnen teams en organisaties. De leerzame avond werd plenair afgesloten door Manon Goertz. In 2026 vinden opnieuw twee kenniscarrousels plaats. Nadere informatie over data en locatie volgt.

Eerstelijnszorgverleners, casemanagers dementie, POH’ers ggz, thuiszorgmedewerkers, psychologen en specialisten ouderengeneeskunde. In grote getalen (150 personen!) waren ze aanwezig bij het symposium Dubbelzorgvragers, op 21 november jl. “Dat toont wel aan dat de behoefte aan meer kennis en aan lijnen verbinden groot is”, vertelt projectleider Anique Driessen. “Want iedereen heeft met onbegrepen en complex gedrag te maken.” Het netwerk Dubbelzorgvragers streeft ernaar onbegrepen en complex gedrag eerder te signaleren, zorgverleners vroegtijdig te verbinden en samen te laten handelen, liefst voordat de situatie in een zorgteam of in de thuissituatie escaleert. “Mensen uit de eerste lijn zien exact dezelfde problematiek als in het verpleeghuis. Zij missen soms de ingang naar: ‘wie kan mij helpen? wanneer schakel ik wie in?’ Met dit congres, en de andere leermiddelen die we inzetten, hopen we hen een helder kompas te bieden.” Drie thema’s die in elkaar grijpen: brein – gedrag – de mens achter de casus Het programma was opgebouwd rond de thema’s brein, gedrag en de mens achter de casus. Janine Collet, specialist ouderenzorg, gaf een toegankelijke én diepgaande inkijk in veroudering, neurobiologie en het brede spectrum aan dementiële beelden. Niet elke vorm van dementie begint immers met vergeetachtigheid, ook gedragsverandering kan een teken zijn. Dat maakt vroeg signaleren complex, zeker bij jongdementie, een groep die veel groter blijkt dan gedacht. GZ-psycholoog Joppe Lieverse illustreerde het effect van ‘kijken door verschillende brillen’ met casuïstiek uit de praktijk. Zijn boodschap aan de hand van pakkende casuïstiek: we kunnen ziekten weliswaar niet genezen, maar wél het leven van cliënten draaglijker en menselijker maken door rustig te analyseren wat we zien en wat iemand werkelijk nodig heeft. Specialisten ouderengeneeskunde Mariëlle Pruppers en Jessica Ruisch zoomden in op wat je niet direct ziet. Informeer naar het levensverhaal van je patiënt, naar wensen qua behandeling, naar doorgemaakte trauma’s waarmee mensen hebben leren omgaan, maar die weer naar boven komen als de hersenfuncties minder worden. Jessica’s voorbeelden over trauma en dementie, waaronder casuïstiek rond weigeren van zorg, raakten een gevoelige snaar bij meerdere aanwezigen. Multidisciplinair expertpanel en rollenspellen: “Het mocht schuren” Nieuw dit jaar was een multidisciplinair expertpanel, bestaande uit alle sprekers, aangevuld met Louis Winants, sociaalpsychiatrisch verpleegkundige i.o., Kim Janssen, wijkverpleegkundige plus en Debby Peeters, verpleegkundig specialist GGZ. Deelnemers konden direct vragen stellen zodra eigen casuïstiek werd herkend. Tijdens de workshop: “Gedraag je!” werd door middel van rollenspel ingezoomd op cliëntgedrag en hoe hiermee om te gaan. Ook de dynamiek tussen hulpverlener, cliënt en steunsysteem werd uitgelicht. Het rollenspel was luchtig en tegelijkertijd soms confronterend en bood inzichten over: hoe ga je als zorgverlener bij iemand binnen? Hoe betrek je een overbelaste mantelzorger? Hoe ga je om met weerstand? Welke rol speelt je eigen karakter in de dynamiek? De zaal deed volop mee in de discussies die volgden. Nieuwe stappen in professionalisering Het symposium is onderdeel van de bredere ambitie om het netwerk Dubbelzorgvragers te professionaliseren. De steun van ZorgConnect maakte het mogelijk om het symposium geaccrediteerd aan te bieden. Een nieuwe module in de leerlijn Dubbelzorgvragers is in de maak, evenals een regionale sociale kaart met een gedragsescalatieladder. Sinds oktober is de nieuwe website www.dubbelzorgvragers.nl live, met informatie over het netwerk en scholingen. Binnenkort is hier het symposium terug te kijken als onderdeel van de leerlijn.”

Samenwerken in een netwerk als dé oplossing voor complexe vraagstukken? Uit onderzoek blijkt dat dit gemakkelijker is gezegd dan gedaan. Daan Westra, universitair docent Management & Organisatie van Zorg aan de vakgroep Health Services Research en unitleider van de Academische Werkplaats Duurzame Zorg aan de Universiteit Maastricht, doet onderzoek naar samenwerkingen in de zorg, onder meer in Limburg. “Een netwerk is de meest moeilijke organisatievorm. Je hebt namelijk te maken met autonome organisaties met elk hun eigen belangen.” Waarom dan toch netwerken in de zorg? “De problemen zijn te groot en complex om als individuele organisaties op te pakken”, stelt Westra vast. “Bovendien, samenwerking is weliswaar lastig, maar zeker niet onmogelijk. Uit de literatuur blijkt dat – mits aan bepaalde randvoorwaarden wordt voldaan – netwerken beslist goede resultaten kunnen bereiken. De belangrijkste voorwaarde is dat er een duidelijke gemeenschappelijke opgave moet liggen, uitgewerkt in zo concreet mogelijke doelen. Kijk, met de stelling ‘we willen de gezondheidszorg toegankelijk houden’, kan geen enkele organisatie het oneens zijn, maar wat betekent het concreet? Je moet de discussie dan dus voeren over zaken als: wat verstaan we onder toegankelijk? Voor wie? Welke diensten horen daarbij? Daarnaast is een duidelijke governance en heldere beslissingsprocessen onontbeerlijk. Uit onderzoek blijkt dat als een netwerk uit meer dan zeven tot tien organisaties bestaat, het lastig wordt om alle besluiten gezamenlijk te nemen. Het advies is dan te kiezen voor een governancestructuur met één partij die de coördinatie op zich neemt of het oprichten van een aparte netwerkorganisatie die namens alle leden besluiten kan nemen. De deelnemers aan een netwerk moeten bovendien veel investeren in onderling vertrouwen en goede interpersoonlijke relaties, want dat is de basis.” Kennissessie Begin dit jaar organiseerde Westra op verzoek van ZorgConnect een kennissessie voor bestuurders en programmamanagers. In deze ‘benen op tafel-sessie’ werd de praktijk van het netwerk gespiegeld aan de inzichten uit de wetenschap. Doel: effectief samenwerken bevorderen. Deelnemers kregen praktische handvatten, bijvoorbeeld over het belang van het benoemen van wie er aan tafel zit (membership), hoe divers het netwerk moet zijn, governance en effectieve organisatie van besluitvorming. De kracht van ZorgConnect Wat ziet Westra als de kracht van ZorgConnect? “Uit onderzoek blijkt dat ‘opgelegde’ netwerken vaak minder succesvol zijn dan netwerken die bottom-up ontstaan en groeien. ZorgConnect heeft al een geschiedenis van samenwerken en vertrouwen én voldoet aan de gewenste schaalgrootte (zorgkantoorregio). Een tweede kracht is dat het netwerk bestaat uit allemaal VVT-organisaties en er een duidelijke focus is op innovatie in de ouderenzorg via de vastgestelde projecten en werkwijzen. Er is dus sprake van een helder vertrekpunt en concrete doelen.” Volgens Westra ligt de uitdaging van het ZorgConnect netwerk vooral in de verdere positionering als motor voor innovatie in de ouderenzorg. “ZorgConnect kan hét platform worden waarlangs de VVT-sector innovatieve ideeën aandraagt en gezamenlijke stappen zet richting toekomstbestendige ouderenzorg.” Succes begint bij een gedeelde ambitie Een van de belangrijkste lessen uit Westra’s onderzoek is dat een netwerk alleen effectief kan zijn als alle betrokken partijen een heldere gezamenlijke opgave hebben. “Veel netwerken blijven hangen in abstracte doelen zoals ‘de zorg moet beter’ of ‘de zorg moet toegankelijk blijven’. Daar is niemand op tegen, maar wat dat concreet betekent, blijft vaak onduidelijk. Juist dat moet je samen scherp krijgen.” Goede samenwerking vraagt structuur Naast een gedeeld doel is het belangrijk om het netwerk goed te organiseren. Uit onderzoek blijkt dat als een netwerk uit meer dan zeven tot tien organisaties bestaat, het lastig wordt om alle besluiten gezamenlijk te nemen. Westra adviseert dan om te kiezen voor een duidelijke governance-structuur: één partij die de coördinatie op zich neemt of het oprichten van een aparte netwerkorganisatie die namens alle leden besluiten kan nemen. Samen leren en ontwikkelen In een sessie met ZorgConnect vertaalde Westra samen met collega’s wetenschappelijke inzichten naar de praktijk. Deelnemers kregen praktische handvatten, bijvoorbeeld over het belang van het benoemen van wie er aan tafel zit (membership), hoe divers het netwerk moet zijn, en hoe je besluitvorming effectief organiseert. Ook werd stilgestaan bij de vraag hoe ZorgConnect zich wil positioneren: als subsidieloket of als motor voor innovatie in de ouderenzorg. Westra: “Als je echt samen wilt innoveren, moet je duidelijk maken wat je als netwerk samen kunt bereiken dat je afzonderlijk niet kunt.” ZorgConnect heeft volgens Westra sterke uitgangspunten. “Ze werken op het niveau van de zorgkantoorregio, er is vertrouwen en er is een samenwerkingsgeschiedenis.” De grootste uitdaging zit in het formuleren van een duidelijke stip op de horizon. “Wat is het gezamenlijke doel, waar committeert iedereen zich aan? Pas dan kun je echt effectief samenwerken.”

Leren over reablement als gedachtegoed en interventieaanpak én met en van elkaar leren hoe reablement geborgd kan worden in teams. Dat streeft de leergemeenschap Reablement van ZorgConnect Zuid-Limburg na. Deze leergemeenschap, die onderdeel is van het project Het ZELF-programma van ZorgConnect Zuid-Limburg, heeft deelgenomen aan een bijeenkomst van het landelijke ZonMW reablement leernetwerk.   Het ZonMW reablement leernetwerk bestaat uit vier landelijke koploperorganisaties plus ouderenorganisaties die reablement als preventieve aanpak in projecten inzetten. Tijdens de bijeenkomst in Utrecht presenteerden de verschillende organisaties voorbeelden van reablement interventies en diensten en producten die bijdragen aan preventie. De reacties op deze bijeenkomst zijn onverdeeld positief. “Ik heb vooral ontdekt dat er zoveel meer mogelijkheden zijn dan ik dacht. Ik had nooit aan reablement gedacht in de zin van preventie. Ontzettend leerzaam. Dit inspireert om na te denken over de verdere inzet van reablement in onze organisatie”, aldus deelneemster Marianne. Grote meerwaarde Voor de deelnemers aan deze dag zit de meerwaarde vooral in het opdoen van bredere kennis, het kennisnemen over uitdagingen en knelpunten bij de implementatie van reablement, de rol van informele zorg en het belang van het informeren van mantelzorgers. Enkele reacties: “Wat wij vooral hebben meegenomen is dat wij de communicatie voor mantelzorgers nog niet hebben ingeregeld. We hebben ons vandaag gerealiseerd dat het essentieel is dat mantelzorgers begrijpen waarom wij reablement omarmen en wat het iedereen oplevert”, zeggen Ronald en Kim. Lynn onderschrijft dat: “Ik heb geleerd hoe belangrijk open communicatie en taalgebruik zijn.” Stephanie was vooral verrast door het landelijke draagvlak en de vele initiatieven overal. Kristie hoorde veel over de inzet van reablement in de extramurale context waar de uitdagingen weer anders zijn. “Ik ben geïnspireerd over hoe je vrijwilligers kunt inzetten.” ZELF-scholing Binnen het project van ZorgConnect Zuid-Limburg krijgen dit jaar elf teams van zeven ouderenzorgorganisaties de ZELF-scholing. Deze scholing is ontwikkeld door de Academische Werkplaats Ouderzorg-Limburg (AWO-L) en is bewezen effectief bevonden. De scholing wordt gegeven door Zuyd Professional. Wilt u meer weten over de Nederlandse definitie van reablement? Download dan de infographic van de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg:

In september nam Manon Goertz, Raad van Bestuur van Vivantes, het stokje over van Roger Ruijters als voorzitter van ZorgConnect Zuid-Limburg. Manon is sinds drie jaar lid van de stuurgroep en ziet het voorzitterschap als een logische stap. “ZorgConnect Zuid-Limburg is uitgegroeid tot een stevig samenwerkingsverband met duidelijke doelen en gezamenlijke projecten die bijdragen aan betere ouderenzorg. Het is mijn ambitie om de continuïteit te waarborgen en de ingezette lijn voort te zetten, ook na 2026.” Manon startte haar carrière in de jeugdzorg en werkte daarna 20 jaar in de ggz in verschillende leidinggevende en directierollen bij Mondriaan en Zuyderland. Drie jaar geleden maakte ze als bestuurder de overstap naar de ouderenzorg. “Een niet helemaal nieuwe tak van sport, want bij Zuyderland had ik te maken met ouderenpsychiatrie. Bovendien woont mijn moeder in een verpleeghuis, waardoor ik de ouderenzorg van dichtbij, als mantelzorger, heb leren kennen. Naast mijn ambitie om een volgende stap in mijn carrière te zetten, zorgde dat voor een persoonlijke intrinsieke motivatie om de kwaliteit van ouderenzorg te verbeteren.” Goertz is ook voorzitter van het Care & Cure-overleg in de Westelijke en Oostelijke Mijnstreek, waar ziekenhuizen, VVT-organisaties, GGZ en revalidatie-instellingen regionale thema’s bespreken. Basis voor samenwerken “Een van de verschillen tussen ggz en ouderenzorg is dat een intensieve vorm van samenwerking in de ggz al heel gewoon was, ook omdat het soms een harde voorwaarde voor bepaalde vormen van financiering. In de ouderenzorg stond samenwerking een paar jaar geleden nog iets meer in de kinderschoenen. De huidige ontwikkelingen en vraagstukken dwingen ons echter om de handen stevig ineen te slaan. Binnen ZorgConnect laten we zien dat het kan en werkt. De gezamenlijke projecten stimuleren creativiteit en vernieuwing en geven de deelnemende organisaties echt een impuls. Professionals weten elkaar steeds beter te vinden, leren van elkaar en kruisbestuiving vindt plaats wat resulteert in innovatie, meer werkplezier voor medewerkers én betere kwaliteit van leven voor bewoners. Want daar gaat het uiteindelijk om.” Waarom voorzitter van ZorgConnect? De afgelopen drie jaar nam Manon als bestuurder deel aan de stuurgroep van ZorgConnect. Toen het voorzitterschap vrijkwam, voelde ze zich geroepen om verantwoordelijkheid te nemen. “We hebben veel opgebouwd en op dat fundament wil ik samen verder bouwen. Samenwerking is geen luxe, maar noodzaak. Zeker met de grote uitdagingen rond arbeidsmarktkrapte en de veranderende zorgvraag van ouderen.” Vivantes is de kleinste van de zes grote systeemaanbieders in de regio.  Volgens Manon is het goed dat de voorzitter een keer uit een van de kleinere organisaties komt. “Het voorzitterschap moet niet als vanzelfsprekend door de grotere organisaties worden opgepakt. Het gaat het niet om de omvang van een organisatie, maar om de visie die je meebrengt en de bereidheid om echt naar elkaar te luisteren, lastige vraagstukken samen te bespreken en op te lossen.” Vooruitkijken De huidige transitiemiddelen voor ZorgConnect lopen tot eind 2026. Wat er daarna gebeurt, is nog onduidelijk. “In de stuurgroep gaan we het gesprek over de toekomst na 2026 tijdig voeren. Hoe dan ook, samenwerken blijft noodzakelijk. Denk aan de arbeidsmarktproblematiek, toenemende complexiteit van de zorgvraag, verwachtingenmanagement richting cliënten en mantelzorgers. Alleen door de krachten te bundelen en een collectieve ambitie te formuleren, kunnen we de ouderenzorg ook vanaf 2027 toekomstbestendig maken.”